تعریف سرور و انواع سرورهای شبکه

تعریف سرور و انواع سرورهای شبکه

در مدل برنامه نویسی client-server، سرور به برنامه ای اطلاق می شود که پاسخگوی درخواست های سایر برنامه ها در همان کامپیوتر یا کامپیوترهای متصل به شبکه می باشد. طبق این تعریف، یک برنامه خاص در صورت دریافت دستورات برنامه های دیگر به عنوان سرور و در صورت ارسال دستور، به عنوان client عمل می کند.

در تعاریف متداول، سرور به کامپیوتری اطلاق می شود که به کامپیوترها یا سیستم های سخت افزاری متصل به شبکه خدمات ارایه می دهد.
سرورها از طریق شبکه خدمات خود را ارایه می دهند، چه به کاربران خصوصی درون سازمان های بزرگ و چه کابران عمومی از طریق اینترنت. برای مثال وقتی شما عبارتی را در موتور جستجوگر وارد می کنید، این عبارت از طریق اینترنت به سرورهایی که تمام صفحات مربوطه را ذخیره کرده اند فرستاده می شود و سپس نتایج از سرور به کامپیوتر شما ارسال می گردد.

واژه سرور کاربرد بسیار وسیعی در فناوری اطلاعات دارد و با وجودی که انواع مختلفی از محصولات تحت عنوان سرور نام گذاری می شوند (سخت افزارها، نرم افزارها و سیستم های عامل)، در تئوری به هر برنامه ای که منابع خود را با یک یا چند برنامه دیگر به اشتراک می گذارد، سرور می گویند. برای نشان دادن این موضوع، مثال آشنای اشتراک گذاری فایل را در نظر بگیرید. در حالی که وجود فایل در یک سیستم آن را تبدیل به سرور نمی سازد، اما مکانیزمی که این فایل ها را توسط سیستم عامل بین کلاینت ها به اشتراک می گذارد سرور نامیده می شود.

در زمینه سخت افزار، سرور معمولا به کامپوترهایی اطلاق می شود که برای میزبانی برنامه های نرم افزاری در محیط شبکه طراحی شده اند. با وجودی که هر کامپیوتر شخصی می تواند به عنوان سرور عمل کند، اما یک سرور اختصاصی (Dedicated Server) قابلیت هایی دارد که آن را برای محیط های بزرگ مناسب تر می سازد. از جمله این قابلیت ها می توان به پردازنده قوی تر، رم ارتقا یافته، منبع تغذیه قوی تر و اتصالات شبکه بیشتر اشاره کرد.
بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ با افزایش استفاده از سخت افزارهای اختصاصی شاهد حضور سرورهای جامع و اختصاصی بوده ایم که از معروفترین این محصولات می توان ابزار جستجوی گوگل را نام برد.

بر اساس نوع خدمات پردازشی ارایه شده، سرورها در انواع مختلفی طبقه بندی می شوند که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد.

انواع سرور

Web server: نرم افزار یا سخت افزاری که امکان دسترسی به محتوا را از طریق اینترنت فراهم می کند.

Standalone server: نوعی سرور که زیرشاخه زیرساخت های یک شبکه بزرگتر محسوب نمی شود. در واقع یک سرور Standalone بدون وابستگی به یک منبع خارجی به کلاینت های خود خدمات ارایه می کند.

Name server: سروری است که پروتکل name-service را پیاده سازی می کند.

Printer server: کامپیوتر یا دستگاهی است که از طریق شبکه به یک یا چند پرینتر و تعدادی کلاینت متصل شده و پس از دریافت فرمان پرینت از کلاینت ها آن را به پرینتر مناسب منتقل می کند.

Proxy server: سروری است که نقش واسطه را بین کلاینت ها و سرورهای دیگر ایفا می کند. وقتی کاربر بخواهد اطلاعاتی چون فایل، صفحات وب و سایر منابع را از سرور دیگری دریافت کند، به proxy server متصل می شود.

Sound server: سروری که دسترسی و استفاده از ابزارهای صوتی همچون کارت صدا را مدیریت می کند.

Application server: سروری که به اجرای یک سری برنامه های نرم افزاری خاص اختصاص یافته است.

Database server: یک برنامه کامپیوتری است که خدمات database به سایر کامپوترها یا برنامه های کامپیوتری ارایه می دهد که به آن مدل client-sever نیز می گویند.

Fax server: سیستمی است که در یک سرور شبکه محلی (LAN) نصب شده و به کاربرانی که به شبکه متصل هستند امکان ارسال و دریافت فکس را می دهد.

File server: یک نرم افزار یا یک سیستم سخت افزاری به همراه نرم افزار است که فایل ها را ذخیره کرده و آنها را از طریق شبکه با سایر کلاینت ها برای خواندن و نوشتن به اشتراک می گذارد.

Game server: کاربران بازی های کامپیوتری می توانند با اتصال به این سرور به صورت آنلاین به انجام بازی های گروهی بپردازند.

Home server: سروری برای منازل مسکونی است که از طریق یک شبکه خانگی و اینترنت به سایر دستگاه های داخل خانه خدمات ارایه می دهد.

قالب های ساختار سرورها

در خصوص سرور استانداردهای قالب بندی به سه شکل مطرح می شوند ، قالب ساختاری برجکی یا Tower ، قالب ساختاری قفسه ای یا Rack Mount و قالب ساختاری تیغه ای یا Blade ، در ادامه در خصوص هر یک از این قالب های ساختاری توضیح خواهیم داد.

۱- سرورهای برجکی یا Tower

سرورهای Tower یا برجکی یا برجی بسیار شبیه همین Case هایی هستند که شما در PC های خود استفاده می کنید . هر کدام از این سرورها به گونه ای هستند که برای استفاده آنها را به شکل ستونی می توانید بر روی زمین یا درون رک قرار داده و از آنها استفاده کنید. سرورهای Tower معمولا در مرکز داده هایی استفاده می شوند که در شرکت ها یا سازمانهایی هستند که شبکه های کوچک یا متوسطی دارند. مرکز داده های بزرگ معمولا از چنین سرورهایی به دلیل حجم فضای زیادی که اشغال می کنند و همچنین صدای زیادی که تولید می کنند استفاده نمی کنند. عیب دیگری که این سرورها دارند در مدیریت کابل هایی است که به آنها متصل می شوند، تقریبا اینگونه سرورها هیچگونه مدیریتی بر روی کابل هایی که به آنها متصل می شوند ندارند بر خلاف سرورهای تیغه ای و Rack Mount که مدیریت نسبتا خوبی بر روی کابل های اتصالی به خود دارند.

۲- سرورهای قفسه ای یا Rack Mount

همانطوری که از نامش پیداست، اینگونه سرورها به گونه ای طراحی شده اند که براحتی بتوان آنها را در درون Rack هایی که برای محافظت و نگهداری از آنها درست شده اند قرار داد. این سرورها به گونه ای استاندارد درست شده اند که اندازه ای برابر اندازه Rack های استاندارد دارند و براحتی می توان آنها را مانند یک سویچ یا Patch Panel با استفاده از پیچ به Rack متصل کرد. هر Rack می تواند چندین سرور را در درون خود قرار دهد و این سرورها بصورت صفی بر روی هم قرار می گیرند. توجه کنید که به دلیل اینکه Rack ها استاندارد های ثابت و منظمی برای اندازه های خود دارند و همچنین می توانند مدیریت مناسبی بر روی تجهیزات داشته باشند علاوه بر سرور ها ، سازندگان سخت افزارهای شبکه حتی سخت افزارهای شبکه را به صورت Rack Mount یعنی با قابلیت نصب در Rack ارائه می دهند. برای مثال شما می توانید تجهیزات سخت افزاری مانند فایروال های سخت افزاری یا سویچ هایی را مشاهده کنید که دقیقا برابر اندازه Rack های استاندارد طراحی شده اند و براحتی در این Rack ها قرار گرفته و پیچ می شوند. دقت کنید که نحوه قرار دادن سخت افزارها در Rack به گونه ای نیست که هر سخت افزاری که در اندازه Rack باشد را بتوان در آن قرار داد ، اجزا و سخت افزارهایی که در Rack ها قرار می گیرند دارای یک ساختار قالب بندی به نام Unit یا Rack Unit هستند. یک سرور استاندارد Rack Mount به عنوان یک سرور ۱U هم شناخته می شود، یعنی اینکه اندازه ای که این سرور در Rack اشغال می کند برابر است با یک Unit از Rack، اگر این سرور با عنوان ۲U مطرح شد مطابق مثال قبلی یعنی اینکه دو Unit از Rack را اشغال خواهد کرد. برخی از سازندگان سرور هستند که سرورهایی با ۴U و نیم اندازه طراحی و تولید می کنند. معمولا تجهیزاتی با بیشتر از این اندازه را برای تجهیزات ذخیره سازی بصورت استاندارد در می آورند.

۳- سرورهای تیغه ای یا Blade

اولین باری که اسم این نوع سرور به گوشم خورد دقیقا یه یاد فیلم ترسناک Blade افتادم، اما قطعا این Blade با آن Blade تفاوت دارد. مانند سرورهای قفسه ای یا Rack Mount سرور های Blade یا تیغه ای هم با یک اندازه استاندارد ساخته می شوند و در Rack ها مخصوصی هم قرار می گیرند . در خصوص سرورهای Blade ما به جای استفاده از واژه Rack از واژه Chassis یا شاسی یا اسکلت استفاده می کنیم. سرور های تیغه ای معمولا بصورت اختصاصی و انحصاری ساخته می شوند، مثلا شما نمی توانید یک سرور تیغه ای Dell را در درون chassis یک سرور تیغه ای HP قرار دهید و طبیعتا عکس این عمل هم ممکن نیست. برای این کار هم دلایلی وجود دارد، بر خلاف سرورهای Tower و سرورهای Rack Mount، سرورها تیغه ای دارای Power نیستند و در واقع Power خود را از Chassis دریافت می کنند، البته این تنها یکی از مواردی است که سازندگان این سرورها به صورت اختصاصی برای chassis ها ایجاد می کنند ، در بسیاری موارد سیستم های خنک کننده و … را نیز در درون chassis تعبیه می کنند. ممکن است بر اساس هر نوع از محصولاتی که بصورت تیغه ای وارد بازار می شوند تغییراتی در chassis آنها نیز اعمال شود، برای مثال در انواع مختلف سرورهای تیغه ای HP شما تعداد Power و تعداد Cooler های متفاوتی را مشاهده خواهید کرد. به غیر از سیستم های خنک کننده که معمولا بصورت کلی در یک chassis مورد استفاده قرار میگیرند، برای هر یک از سرورهایی که در درون یک chassis قرار گرفته می شود یک سیستم power و کارت شبکه و …. مختص همان سرور تعبیه می شود .